'Kẻ thù' khiến New York vỡ trận

Với trên 8,6 triệu dân, New York đông đúc hơn bất cứ đô thị lớn nào khác ở Mỹ, với mật độ dân số gần 11.000 người/km2. Trong khi đó, San Francisco, tỉnh thành có mật độ dân số cao thứ hai cả nước, thấp hơn đáng kể với khoảng 6.500 người/km2, theo dữ liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ.

Khi quá đông người giao hội trong một không gian chật hẹp, virus tuồng như lây lan nhanh chóng hơn phê duyệt các chuyến tàu điện ngầm chật cứng, sân chơi náo nhiệt và những tòa chung cư chen chúc, tạo ra các vòng lây nhiễm bất tận, biến New York chân thành điểm Covid-19 của cả nước Mỹ.

" Mật độ dân số thực sự là một kẻ thù trong tình huống giờ", nhà dịch tễ học Steven Goodman tại Đại học Stanford đánh giá. "Những khu trọng điểm dân số đông, nơi mọi người lúc nào cũng tương tác với nhau nhiều, là địa điểm virus lây lan nhanh nhất".

Người dân xếp hàng bên ngoài bệnh viện Elmhurst ở thành thị New York để được xét nghiệm nCoV hôm 24/3. Ảnh: AFP .

Có thể thấy rõ thách thức mà New York, cũng như những nơi mật độ dân số dày đặc khác ở Mỹ đang gánh chịu, bằng cách so sánh với Los Angeles, bang California, thành phố đông dân thứ hai cả nước.

Tính đến ngày 24/3, tỉnh thành New York ghi nhận gần 15.000 ca nhiễm nCoV và hơn 190 người chết, trong khi Los Angeles ít hơn 600 bệnh nhân và hơn 10 người chết. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng người dân Los Angeles nói riêng và bang California nói chung sống cách xa nhau hơn.

"Chúng tôi sống rải rác và mọi người thường sử dụng ôtô riêng. Hệ thống giao thông công cộng khá tệ. Trong khi đó ở thành thị New York, mọi người có xe điện ngầm, ô tô buýt, Quảng trường Thời đại và sống trong những tòa chung cư nhỏ", Lee Riley, giáo sư về bệnh truyền nhiễm tại Trường Y tế Cộng đồng thuộc Đại học California Berkeley, cho biết.

Xét trên mọi giác độ, người dân New York có cuộc sống rộn rịp và chừng độ tương tác khi đi làm, cũng như hoạt động vui chơi nhiều hơn bất cứ nơi nào ở Mỹ. Trong một ngày làm việc, làng nhàng hơn 5 triệu người chen lấn trên các chuyến xe điện ngầm. Gần 40 triệu người thăm Quảng trường Thời đại mỗi năm, khiến nó trở thành một trong những điểm du lịch rộn rịp nhất thế giới. Trước khi nCoV xuất hiện, hơn 3.000 tàu bay hạ cánh xuống thành phố mỗi ngày.

Tuy nhiên, khi đại dịch ập đến, sự đông đúc đã khiến New York dễ bị thương tổn hơn. Deborah Birx, điều phối viên lực lượng chống Covid-19 của Nhà Trắng, hôm 23/3 cho biết tỷ lệ dân số nhiễm nCoV tại khu vực New York là gần 1/1.000, cao gấp 5 lần so với những nơi khác ở Mỹ.

"bởi thế, những đứa ở New York là nhóm hiện cần xa rời cộng đồng hoàn toàn và tự cách ly. Virus rõ ràng đã lây lan tại đó vài tuần mới có thể gây ra mức độ xâm nhập như vậy vào cộng đồng chung", bà Birx nói.

Mối lo ngại về mật độ dân số cũng được đặt lên hàng đầu khi giới chức New York bàn luận về tình trạng nCoV lây lan. thị thành giờ đây trở thành một trong những "điểm nóng" Covid-19 nhợt nhất thế giới, với số ca bệnh trên đầu người cao hơn Italy, quốc gia đã ghi nhận gần 70.000 ca nhiễm và hơn 6.800 người chết.

Các bệnh viện trên khắp thành phố New York và những khu vực lân cận vắng số lượng bệnh nhân Covid-19 ngày một đông, cũng như tình trạng thiếu đồ bảo hộ, thúc đẩy Thống đốc bang New York Andrew Cuomo đề ra kế hoạch chuyển hàng trăm nghìn khẩu trang, găng tay và áo bảo hộ đến các cơ sở y tế.

Tuy nhiên, Cuomo dìm những biện pháp ban sơ nhằm kiểm soát sự lây lan của virus không hiệu quả, đặc biệt tại tỉnh thành New York, nơi mọi người vẫn tập kết trong công viên vào cuối tuần và cách nhau không đủ xa. Thống đốc nói thêm rằng ông đang đợi chính quyền tỉnh thành đề xuất kế hoạch ngăn người dân tiếp xúc quá gần nhau, có thể bằng cách kiểm soát chém đẹp hơn những không gian công cộng.

"Khi tôi chạm vào chiếc bàn này, virus có thể đã ở đó hai ngày. Bạn có thể cũng sẽ chạm vào đó nếu đến đây. Với mật độ dân số dày đặc của New York, rất nhiều người đã cùng chạm vào vô số điểm, như băng ghế trong công viên hay quầy tạp hóa", Cuomo cho hay.

Thống đốc bang Florida Ron DeSantis hôm 23/3 tuyên bố sẽ ký sắc lệnh nhằm đề nghị bất cứ ai từ New York hoặc New Jersey đến bang này phải cách ly 14 ngày. Nhiều ca nhiễm nCoV ở Florida, đặc biệt tại Miami, Fort Lauderdale và West Palm Beach, có mối liên tưởng với New York. Người New York gần đây còn có thiên hướng bay tới Florida để tránh những hạn chế tại địa phương.

Ngoài chênh lệch về mật độ dân số, việc Los Angeles tiến hành ít xét nghiệm hơn cũng được cho là lý do khiến tỉnh thành này ghi nhận ít ca nhiễm nCoV hơn New York. Bên cạnh đó, giới chuyên gia cho rằng nhiệt độ cũng là nguyên tố dẫn đến sự dị biệt về số người nhiễm giữa hai tỉnh thành.

Khu vực phía nam bang California có khí hậu rét mướt hơn và một số phân tích ban đầu cho thấy điều này có thể làm chậm tốc độ virus lây lan. Theo các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts, những khu vực có nhiệt độ nhàng nhàng trên 18 độ C chỉ ghi nhận chưa đầy 6% số ca nhiễm nCoV toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cho rằng mật độ dân số có khả năng vẫn là căn do lớn nhất khiến New York "vỡ trận" vì nCoV, đồng thời kêu gọi các tỉnh thành và tỉnh thành khác trên cả nước chú ý.

"Câu hỏi hiện thời là phần còn lại của nước Mỹ sẽ học được gì từ New York để tránh rơi vào cảnh huống mà họ đang đối mặt. Diễn biến dịch bệnh tại đây thậm chí có thể nhợt hơn trong thời gian tới", Thomas Frieden, cựu giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, cảnh báo.

Ánh Ngọc (Theo NY Times )