Người châu Âu lĩnh tiền để ở nhà ngừa Covid-19

Châu Âu đôi khi được coi là khu vực có chính sách từng lớp quá khoáng đạt. Nhưng khi các nhà nước trên thế giới chật vật kiềm chế Covid-19, một số nhà phân tách cho rằng những chương trình từng lớp và quy định bảo vệ cần lao của châu Âu có thể hữu ích trong việc tránh suy thoái kinh tế do tác động của dịch.

Hành khách ngồi đợi tại phi trường Linate ở Milan, Italy ngày 8/3. Ảnh: AFP .

Hệ thống y tế phổ quát của châu Âu có thể giúp chống đỡ cho nền kinh tế, bởi người dân không phải "dây lưng buộc bụng" vì quá lo lắng tới phí điều trị lớn. "Nếu ở Mỹ, tôi sẽ lo âu hơn về chi phí khám chữa bệnh", Ángel Talavera, nhà kinh tế tại Oxford Economics ở London, nói. "Đối với người châu Âu, đó không phải là mối lo ngại".

Italy hôm 5/3 công bố gói tương trợ trị giá 7,5 tỷ EUR (khoảng 8,5 tỷ USD) để giúp đỡ các doanh nghiệp và gia đình chịu ảnh hưởng bởi nCoV, thêm vào khoản 900 triệu EUR được ban bố hai tuần trước.

hồ hết chính phủ châu Âu đề nghị doanh nghiệp cho phép viên chức nghỉ ốm có lương. Đức, Pháp, Đan Mạch và Hà Lan là một trong những nơi người cần lao được nhận 100% lương nếu họ bị bệnh, bị cách ly hoặc được chủ cần lao đề nghị ở nhà. Ở Pháp, người cần lao có quyền nghỉ việc mà không bị trừ lương hoặc đối mặt với hình phạt, nếu họ tin rằng họ đối mặt rủi ro về sức khỏe khi đi làm.

Các viên chức và công đoàn tại bảo tàng Louvre ở Paris đầu tuần trước biểu quyết tán đồng ngừng làm việc vì lo ngại du khách có thể làm lây lan virus. Ban lãnh đạo phản đối quyết định này nhưng không thể đảo ngược nó, khiến bảo tàng đông khách nhất thế giới bị đóng cửa trong ba ngày. Các viên chức trở lại làm việc vào ngày 4/3, sau khi các quan chức công bố biện pháp y tế tăng cường.

Dễ nhận thấy hậu quả kinh tế mà Covid-19 gây ra ở châu Âu. Việc hủy Triển lãm Ôtô Quốc tế Geneva tuần trước khiến ngành công nghiệp ôtô châu Âu mất một trong những sự kiện hàng đầu và hàng triệu USD họ bỏ ra để chuẩn bị đã "đổ xuống sông xuống bể".

Một số chính phủ đang hành động quyết liệt hơn để giảm nhẹ gánh nặng tài chính, đặc biệt là đối với các công ty vừa và nhỏ chiếm phần nhiều hoạt động kinh tế ở châu Âu, bằng cách giảm thuế, gia hạn hạn nộp thuế và nới lỏng quy định tiếp cận nguồn tài chính của chính phủ. Pháp tuyên bố Covid-19 là trường hợp bất khả kháng, có nghĩa là các nhà cung cấp không bị phạt nếu không thực hiện được giao kèo của chính phủ.

Tại Italy, ổ dịch lớn nhất ở châu Âu, chính phủ hứa sẽ triển khai các biện pháp mà họ từng sử dụng sau các trận địa chấn với 11 thị trấn bị cách ly ở Lombardy và Veneto, nơi một số doanh nghiệp đang mất 100% thu nhập. Các công ty có thể chóng vánh dùng trợ cấp thất nghiệp để chi trả lương cho những viên chức đang phải nghỉ làm và họ được phép nộp thuế muộn.

Trong khi đó, các quốc gia khác đang đợi cho đến khi có dấu hiệu thiệt hại kinh tế rõ ràng hơn. Tại Tây Ban Nha, các quan chức cho biết còn quá sớm để thực hiện các biện pháp can thiệp tài chính. Bộ trưởng Tài chính Đức Olaf Scholz hứa vào tuần trước rằng chính phủ sẽ hành động nếu dịch tác động mạnh lên nền kinh tế, nhưng không đưa ra bất kỳ đề xuất cụ thể nào.

Trong khi đó, các nhà nước ghi nhận dịch lây lan mạnh đang dốc toàn lực. Pháp đưa ra các biện pháp mới cho phép những phụ huynh chẳng thể tìm được dịch vụ coi sóc trẻ em được trả lương đầy đủ khi ở nhà trông trẻ bị cách ly. Tại Đan Mạch, phụ huynh có thể nghỉ tới 52 tuần để chăm sóc trẻ dưới 18 tuổi bị bệnh nặng.

Chủ cần lao ở Anh được đề nghị cho viên chức nghỉ làm nếu người thân hoặc trẻ con phụ thuộc của họ bị bệnh. Thủ tướng Boris Johnson tuyên bố tuần trước rằng hệ thống tính sổ lương cho người nghỉ ốm của quốc gia sẽ bắt đầu chi trả từ ngày đầu tiên điều trị cho những người nghi nhiễm nCoV, thay vì từ ngày thứ tư như đối với các bệnh khác.

Tại Lombardy, miền bắc Italy, Taylan Arslan, 33 tuổi, buộc phải hoãn mở xưởng làm kebab sau khi chính phủ áp đặt lệnh cấm với ắt hoạt động kinh tế không quan trọng, khiến 57 nhân viên không thể đi làm. Theo kế hoạch tương trợ khẩn cấp của chính phủ, Arslan có thể tiếp cận trợ cấp thất nghiệp cho nhân viên dễ dàng và nhanh chóng hơn.

Arslan cũng sẽ nhận được 500 EUR tương trợ, dù số tiền này không thấm vào đâu so với khoản thu nhập anh bị mất, ngay cả khi được giảm thuế. Anh ước lượng mình mất 12.000 EUR (13.500 USD) mỗi ngày.

"Chính phủ có thể giữ khoản 500 EUR mỗi tháng của họ lại", Arslan nói, lo lắng về hàng tấn thịt bị hỏng trong tủ đông. "Tôi cần phải làm việc".

Tuy nhiên, bản thân Italy đã đối mặt với nhiều vấn đề kinh tế, nợ chính phủ vượt xa tổng sản lượng kinh tế hàng năm và Rome chẳng thể để mất niềm tin của các nhà đầu tư trái phiếu.

"Chính phủ có thể viện trợ trong thời gian ngắn", Carl Weinberg, nhà kinh tế trưởng tại viện nghiên cứu High Frequency Economics ở Mỹ, nói. "Nhưng chính phủ không thể tương trợ người dân mãi mãi".

Phương Vũ (Theo NYTimes )